Vận đơn đường biển: Khái niệm? Chức năng? Các loại vận đơn

Trả lời:

Vận đơn đường biển (Bill of Lading - B/L) là chứng từ do người vận chuyển (hãng tàu) hoặc đại lý cấp cho người gửi hàng. Nó xác nhận đã nhận hàng hóa và cam kết giao số hàng đó cho người nhận hợp pháp tại cảng đích.

1. 3 Chức năng chính của vận đơn

• Biên lai nhận hàng: Xác nhận hãng tàu đã nhận đúng số lượng, chủng loại và tình trạng hàng hóa (như ghi trên vận đơn) để xếp lên tàu.
• Bằng chứng hợp đồng vận tải: Là cơ sở pháp lý điều chỉnh mối quan hệ và quy định trách nhiệm giữa người chuyên chở và người gửi hàng.
• Chứng từ sở hữu hàng hóa: Người nắm giữ vận đơn hợp lệ có quyền định đoạt và nhận hàng. Đây cũng là chứng từ quan trọng để giao dịch hoặc cầm cố ngân hàng. 

2. Các loại vận đơn phổ biến

Vận đơn được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau trong logistics quốc tế: [1]

Theo người phát hành:

• Vận đơn gốc (Master B/L): Do hãng tàu (Carrier) chính thức phát hành.
• Vận đơn nhà (House B/L): Do công ty giao nhận vận tải (Forwarder) phát hành cho chủ hàng.

Theo khả năng chuyển nhượng:

• Vận đơn đích danh (Straight B/L): Ghi rõ tên và địa chỉ người nhận hàng, chỉ người này mới được quyền nhận hàng.
• Vận đơn theo lệnh (Order B/L): Không ghi rõ tên người nhận mà ghi "theo lệnh" (của người gửi, người nhận, hoặc ngân hàng). Loại này có thể chuyển nhượng bằng cách ký hậu.